Ο Στέλιος Κούλογλου στον αναπνευστήρα

του Δημήτρη Βλάικου

Καμιά φορά όταν χάνεις, αντιδράς άδικα. Όπως η αρκούδα που ψυχορραγεί και μπορεί να σου επιφέρει χτυπήματα πιο γερά ακόμη κι από όταν ήταν υγιέστατη. Η κοινωνία οδεύει σε επικίνδυνα μονοπάτια μιας και η συγκυβέρνηση επιλέγει με κάθε κοινωνικό κόστος την τεχνητή πόλωση γυρνώντας την ατζέντα σε εποχές αλήστου μνήμης. Βίαιο χτύπημα στην «ομαλότητα».

Είναι τεράστια ευθύνη μας να αντιστρέψουμε την επικράτηση της ανευθυνότητας «απ' όπου κι αν προέρχεται» και να μείνουμε όσο ενωμένοι γίνεται.

Στο πλαίσιο αυτό οι «÷λογοι» συνεχίζονται με συνέντευξη του κου Στέλιου Κούλογλου. Δημοσιογράφου που έχει απασχολήσει με τα ντοκιμαντέρ του, αλλά και έχει κατά καιρούς δεχθεί έντονη κριτική. Το έργο του έχει βραβευτεί πολλές φορές τόσο σε ελληνικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο τραβώντας το βλέμμα προς τη χώρα μας, αυτή τη φορά για κάτι θετικό και όχι για κάποιο αρνητικό ρεκόρ.

Ο ρόλος και ο στόχος των «÷λόγων» του Α δεν είναι να είναι κολυμβήθρα κανενός, αλλά αφετηρία κουβέντας. Ο βραβευμένος Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα μιλά στον αναπνευστήρα:

Α: Σπουδές σε Αθήνα, Παρίσι, Τόκιο, Ινδία. Εάν προσθέσουμε τη Μόσχα και την πρώην Γιουγκοσλαβία στο παζλ συνθέτουμε μια εικόνα ενός κοσμοπολίτη δημοσιογράφου και (πολεμικού) ανταποκριτή. Παρ' όλα αυτά νομίζουμε ότι η επαφή με τη Μόσχα και με τα υπολείμματα του Σοβιετικού Κομμουνισμού άφησε ένα ιδιαίτερο αποτύπωμα στην προσωπικότητά σας. «Μαρτυρίες από τον Εμφύλιο και την Αριστερά» (εκδόσεις Εστίας), «Μην πας ποτέ μόνος στο Ταχυδρομείο» (εκδόσεις Ωκεανίδα), "Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια Σοβιετική Ένωση" (εκδόσεις Λιβάνη) είναι μερικά α� �ό τα 8 βιβλία που έχετε εκδώσει και έχουν μέσα τους είτε τη σάρκα, είτε το έντονο άρωμα του Κομμουνισμού.

Σ.Κ.: Υπάρχουν δύο λόγοι για αυτό. Ο ένας λόγος είναι ότι θεωρώ ότι αυτό το κίνημα σημάδεψε την πορεία του 20ου αιώνα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, και πολύ περισσότερο σημάδεψε και τη δική μας χώρα. Όλα αυτά που έγιναν με την Εθνική Αντίσταση, τον Εμφύλιο και όλη τη μετέπειτα πορεία της χώρας μας επηρεάστηκαν από την παγκόσμια διαμάχη γύρω απ' τον Κομμουνισμό και τις ιδέες του. Επηρέασε και εξακολουθεί να επηρεάζει τη ζωή μας.

Ο δεύτερος λόγος εμπεριέχει το προσωπικό στοιχείο. Συγκεκριμένα, ο πατέρας μου ήταν πολύ «μπερδεμένος» με το ΚΚΕ. Είχε καταδικαστεί, μάλιστα, σε θάνατο στον εμφύλιο πόλεμο. Γλύτωσε παρά τρίχα την εκτέλεση. Θα μπορούσα να μην υπάρχω, λόγω του... Κομμουνισμού και να μην μπορούμε να μιλάμε σήμερα.

Α: Πέραν από το συγγραφικό σας έργο, στο ευρύ κοινό έχετε γίνει γνωστός από τις εκπομπές στη δημόσια τηλεόραση «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα» και «Θεματική Βραδιά». Από τις πλέον βραβευμένες εκπομπές ήταν η σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Κομμουνισμός: Η μεγάλη ουτοπία του 20ου αιώνα». Η εφημερίδα «Ριζοσπάστης» παρ' όλα αυτά, καυτηρίασε τότε το γεγονός σχολιάζοντας ότι βραβευτήκατε «για τις αντικομμουνιστικές σας επιδόσεις»! Την ίδια ώρα που οι επικριτές της δουλειάς σας σάς χαρακτηρίζουν ως κομμουνιστή «εσωτερικού»...

Σ.Κ.: Είναι αλήθεια ότι οι εκπομπές εκείνες αποτελούσαν μια κριτική στα φαινόμενα που σημάδεψαν αρνητικά τον Κομμουνισμό, όπως ήταν ο σταλινισμός, λόγου χάρη, ή οι αντιδημοκρατικές πρακτικές που οδήγησαν, στην πραγματικότητα, ένα όραμα απελευθέρωσης της ανθρωπότητας να καταλήξει μια μεγάλη φυλακή. Όπως ήταν η σταλινική Σοβιετική Ένωση. Ή ακόμη οδήγησε σε μεγάλα εγκλήματα, όπως παραδείγματος χάριν αυτό που έγινε στην Καμπότζη, πάλι στο όνομα του Κομμουνισμού.

Παρ' ότι πρόσκειμαι φιλικά στην Αριστερά, έχω συνηθίσει να την αντιμετωπίζω με κριτικό τρόπο, όπως και όλα τα πράγματα. Αυτή είναι η δουλειά μου. Δεν είναι να ευλογώ ή να πιστεύω χωρίς να ερευνώ. Είναι να ερευνώ και μέσα από εκεί να αποκτώ πεποιθήσεις και ιδέες. Είναι δύο τελείως διαφορετικές νοοτροπίες. Το ΚΚΕ και ο Ριζοσπάστης έχουν υιοθετήσει μια θρησκευτική νοοτροπία. Πίστευε και μη ερεύνα. Στην πραγματικότητα με αυτή την αντίληψη του ΚΚΕ είμαστε διαμετρικά αντίθετοι.

Είναι πολλές φορές που στην πορεία μου τη δημοσιογραφική έχω βρεθεί αντιμέτωπος με κριτικές από τον Ριζοσπάστη. Μάλιστα, η πρώτη φορά που έγινε κάτι τέτοιο ήταν στη δεκαετία του '80 όταν η δημόσια τηλεόραση είχε τολμήσει, κατά τον Ριζοσπάστη, να δημοσιεύσει στην εκπομπή «Παρασκήνιο», μια συνέντευξη με τον Κορνήλιο Καστοριάδη. Αυτό, το ΚΚΕ το θεώρησε «έγκλημα» και ζητούσε να καθαιρεθεί η τότε ηγεσία της ΕΡΤ (1983-4) γιατί επέτρεψε να μεταδοθεί η συνέντευξη ενός ανθρώπου που σήμερα θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές και φιλόσοφου� � του 20ου αιώνα. Πάνω σε αυτό είχα αντιπαρατεθεί τότε, λέγοντας ότι αυτό αποτελούσε μια λογοκριτική και τελείως αντιδημοκρατική, σταλινική πρακτική από το ΚΚΕ, με αποτέλεσμα να υπάρξει μια ανταλλαγή άρθρων. Την εποχή εκείνη έγραφα για το περιοδικό «Αντί». Η ανταλλαγή αυτή είχε καταλήξει με τον Ριζοσπάστη να γράφει: συγκρατείστε αυτά τα δύο ονόματα, Κούλογλου και Καστοριάδης, θα τους κρεμάσουμε κάποια στιγμή στην πλατεία Συντάγματος. Τελικώς όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, ο συντάκτης του συγκεκριμένου άρθρου έφυγε και αυτός απ' τον Ριζοσπάστη.

Θέλω να πω ότι μέσα στην πορεία του χρόνου, μια ανεξάρτητη κριτική στάση έχει αποδειχθεί πολύ πιο σωστή και διορατική από τη στάση της θρησκοληψίας την οποία είχε υιοθετήσει και σήμερα αποθεώνει το ΚΚΕ.

Α: Το 2008 αποτελεί κομβική χρονιά για την δημοσιογραφική σας πορεία.
i. Εκδιώκεστε από τη δημόσια τηλεόραση επί κυβερνήσεως ΝΔ και προεδρίας της ΕΡΤ του κου Παναγόπουλου εξαιτίας ντοκιμαντέρ για τη λεγόμενη «γενιά των 700€».
ii. Σκηνοθετείτε το ντοκιμαντέρ «Η εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου» που περιέχει «προφητικά» αυτά που ζει η χώρα μας από το 2010 και έπειτα.
iii. Δημιουργείτε την ιστοσελίδα «TV χωρίς σύνορα»
Αρχίζοντας με το πρώτο σημείο και συνεχίζοντας το καρέ των «ταμπελών» που κατά καιρούς έχουν αναρτήσει για εσάς, το γεγονός ότι επανήλθατε στην ΕΡΤ μετά την έλευση του ΠΑΣΟΚ στην Κυβέρνηση, άφησε μια γεύση ότι ο Στ. Κούλογλου «στρογγυλεύει» την άκρη της πένας του. Τί θέση παίρνετε απέναντι σε αυτή την κριτική; Επίσης, εκτιμάτε ότι το δημοσιογραφικό και συγγραφικό σας έργο επηρεάστηκε από την επίπλαστη και δανεική ευωχία της ΠΑΣΟΚ-ΝΔ;

Σ.Κ.: Ναι, επανήλθα στην τηλεόραση, αλλά τι άλλο ακριβώς έπρεπε να κάνω; Να μην επανέλθω; Η θέση στη δημόσια τηλεόραση δεν είναι πολιτική και με είχαν διώξει άδικα, δεν είναι έτσι; Για το ντοκιμαντέρ για τη γενιά των 700€, όπως σωστά είπατε. Γύρισα όταν έφυγε μια διοίκηση πολύ αναχρονιστική, που θύμιζε εποχές της δεκαετίας του 50' ή του '60, την μετεμφυλιακή δεξιά.

Δέχθηκα κριτική γιατί για ένα μικρό διάστημα ήμουν μέλος του ΔΣ της ΕΡΤ. Αυτό έγινε για τους εξής λόγους. Πρώτον, γιατί δε θεωρώ ότι τις δημόσιες θέσεις πρέπει να τις καταλαμβάνουν λαμόγια. Δεύτερον, επειδή ήμουν πάρα πολλά χρόνια στην ΕΡΤ ήξερα και ξέρω πρόσωπα και πράγματα και ήθελα να βοηθήσω, γιατί πιστεύω στην δημόσια τηλεόραση. Τρίτον, γιατί ήθελα να δοθεί ένα μήνυμα στους νεώτερους συναδέλφους ότι η λογοκρισία έχει κοντά ποδάρια και το να λες «όχι», όπως είπα όταν μου ζήτησαν να μην προβληθεί το ντοκιμαντέρ για τη γενιά των 700€, δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι καταστρέφεσαι. Μπορεί να περάσεις δύσκολα, αλλά διατηρείς την επαγγελματική και προσωπική σου αξιοπρέπεια. Γιατί, δυστυχώς, οι Έλληνες δημοσιογράφοι δεν έχουν μάθει να λένε «όχι» όταν τους ζητάνε οι εκδότες να γράψουν κάτι το οποίο παραποιεί την αλήθεια, ή να την αποκρύψουν. Όπως γίνεται συστηματικά πλέον στα ελληνικά ΜΜΕ.

Για το δεύτερο ερώτημα, νομίζω ότι το δημοσιογραφικό και συγγραφικό μου έργο δεν επηρεάστηκε από την επίπλαστη ευημερία των δανεικών και του αχαλίνωτου καταναλωτισμού. Η «εξομολόγηση ενός οικονομικού δολοφόνου» ήταν ακριβώς ένα ντοκιμαντέρ που έγινε πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση και στο οποίο κατέγραφα τις πολιτικές τις οποίες εφαρμόζει το ΔΝΤ στις χώρες που έχουν υπερχρεωθεί και τα καταστροφικά τους αποτελέσματα. Πολύ νωρίτερα, το 2005, είχα προβάλλει ένα ντοκιμαντέρ στο Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα που λεγόταν «Ελλάς Ελλήνων Υπερχρεωμ ένων» το οποίο έθετε αυτό ακριβώς το θέμα. Ότι, δηλαδή, αυτή η υπερχρέωση των ανθρώπων και της χώρας δεν οδηγούσε πουθενά. Μάλιστα, εκείνη την εποχή δυσαρεστήθηκαν πολλές τράπεζες εξαιτίας αυτής της προβολής.

Με άλλα λόγια, θεωρώ ότι κράτησα μια κριτική στάση ακόμη και σε άλλα θέματα, όπως λόγου χάρη οι Ολυμπιακοί Αγώνες, τα οποία συνέβαλαν και αυτά στον υπερδανεισμό της χώρας, στον δημοσιονομικό της εκτροχιασμό και στη σημερινή τραγική κατάσταση που βρίσκεται. Αλλά και σε πιο προσωπικό επίπεδο, έχω ένα αυτοκίνητο 20ετίας και πάντα δεν με ενδιέφερε καθόλου να δανειστώ για να αποκτήσω υλικά αγαθά. Δεν με ενδιαφέρουν τόσο τα υλικά αγαθά. Πιστεύω σε σημαντικότερες αξίες, από τη φιλία μέχρι τον έρωτα, οι οποίες καθορίζουν τη ζωή των ανθρώπων.

Α: Ένα κομμάτι της ελληνικής νεολαίας ζούσε κάτω από ένα «απροστάτευτο» εργασιακό καθεστώς, χωρίς συνδικαλιστική εκπροσώπηση, χωρίς κρατική εποπτεία (βλ. επιθεώρηση εργασίας) για την τήρηση ωραρίων και με μισθό που καθιστούσε την επιβίωση μια δύσκολη «εργασία». Τώρα που το 700 γίνεται 450 (ή πολλές φορές 0 ή 100 ευρώ) αυτό το κομμάτι της νεολαίας διευρύνθηκε. Τελικά, οι εξελίξεις αποτελούν ειρωνεία για εκείνους ή ο διάλογος αυτός απλώς αποτελούσε μια «αριστερίστικη» ευαισθησία που σε ρεαλιστικούς όρους δυσχέραινε την ανταγωνιστικότητα τη ς ελληνικής οικονομίας;

Σ.Κ.: Ακόμη και ο ΣΕΒ (Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων) λέει ότι ο μισθός δεν επηρεάζει τόσο την ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής οικονομίας όσο άλλοι παράγοντες. Επομένως, δεν έχει κανένα νόημα να το συζητήσουμε παραπάνω. Για μένα, το ντοκιμαντέρ για την γενιά των 700€ ήταν μια κραυγή αγωνίας. Ήθελα να στείλω ένα σήμα κινδύνου, καθώς έβλεπα ότι προικισμένα άτομα, πολύ πιο αξιόλογα, ανοιχτόμυαλα, μορφωμένα και έξυπνα από τη δική μου τη γενιά, ετοιμάζονταν να φύγουν στο εξωτερικό. Και, δυστυχώς, επιβεβαιώθηκα.

Α: Στο βιβλίο σας «στα ίχνη του τρίτου δρόμου» (εκδόσεις Οδυσσέας, 1986) εμβαθύνετε πάνω στο «φαινόμενο ΠΑΣΟΚ» και μοιραία στα χαρακτηριστικά του Ανδρέα Παπανδρέου. Μεταξύ των άλλων αναφέρεστε στους απρογραμμάτιστους πρώτους μήνες της εξουσίας αλλά και στο τελικό κατόρθωμα «όχι βέβαια της κοινωνικοποίησης του κράτους, αλλά της κρατικοποίησης του κόμματος» (περιοδικό «Αντί», 1986, Δ.Κ. Ψυχογιός). Επικοινωνιακά ο ΣΥΡΙΖΑ δια του κου Τσίπρα επιδιώκει μια προσέλκυση των νοσταλγών του «Παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ». Σε επίπεδο, όμως, εφαρμοστέας επιλογ� �ς πόσο εφικτός είναι κατά τη γνώμη σας ο κρατισμός λεηλασίας και ο «δημοσιοϋπαλληλισμός» ως κοινωνικό πρότυπο;

Σ.Κ.: Δεν ξέρω καταρχήν εάν ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει αυτό το πράγμα. Την προσέλκυση, δηλαδή, των νοσταλγών του Παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ. Είναι δύο εντελώς διαφορετικές εποχές και πιστεύω ότι η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι τόσο ξεκομμένη από την πραγματικότητα ώστε να επιδιώκει μια επανάληψη καταστάσεων και προσέλκυση ψηφοφόρων του Παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ. Άλλωστε οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ ήταν νέοι άνθρωποι. Ανήκουν σε πολύ δυναμικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Κατοικούν στις πόλεις. Κι αν είχαν κριθεί από αυτούς οι εκλογές τότε θα είχε κερδίσει ο ΣΥ� �ΙΖΑ και όχι η ΝΔ, όπως τελικώς έγινε. Η ΝΔ προσέλκυσε τα στρώματα εκείνα τα οποία ήταν περισσότερο προσηλωμένα σε παλαιού τύπου πολιτικές. Το ίδιο μπορεί να δει κανείς με το ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή, το ΠΑΣΟΚ διατήρησε περισσότερες δυνάμεις σε αυτά τα στρώματα του Παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ και λιγότερο στους νέους, δυναμικούς ψηφοφόρους. Ο πυρήνας των Παπανδρεϊκών έμεινε στο μεγαλύτερο μέρος του στο ΠΑΣΟΚ.

Σίγουρα, δεν είναι εφικτός, ούτε ευκταίος ο κρατισμός «λεηλασίας», όπως τον αποκαλείτε, είτε ο «δημοσιοϋπαλληλισμός» ως κοινωνικό πρότυπο. Βέβαια, εδώ θέλει λίγο προσοχή διότι έχει πέσει μια πάρα πολύ μεγάλη προπαγάνδα όπου όλα τα σύγχρονα κακά και η τραγωδία που περνάμε αποδίδονται στη δημοσιοϋπαλληλία και τους δημοσίους υπαλλήλους. Αυτό είναι λάθος.

Καταρχήν, έχει περάσει η προπαγάνδα ότι έχουμε ένα μεγάλο δημόσιο τομέα, ενώ με βάση όλες τις επίσημες στατιστικές βρισκόμαστε κάπου στο μέσον της ΕΕ. Σίγουρα αυτός ο τομέας δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Λειτουργεί χειρότερα από άλλα κράτη. Είναι πολλές φορές εκνευριστικός, αλλά όταν εξοργιζόμαστε με το δημόσιο θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι δεν πρόκειται μόνο για κάποιους υπάλληλους του ΙΚΑ που συμπεριφέρονται άσχημα, αλλά ότι δημόσιοι υπάλληλοι είναι και οι δάσκαλοι, οι νοσοκόμοι κ.α. που κρατούν το κοινωνικό κράτος. «Βαρώντας» γ ενικώς τους δημοσίους υπαλλήλους στην πραγματικότητα πυροβολούμε τα πόδια μας. Καταστρέφουμε έτσι μόνοι μας συστήματα που κρατάνε την ελληνική κοινωνία. Διότι χωρίς Υγεία και Δημόσια Εκπαίδευση, όπως πάει να γίνει, η χώρα θα γίνει μια ζούγκλα.

Α: Τέλη του 2009 και αρχές του 2010 ένα θέατρο ανεπίσημων επαφών οδηγεί το έργο της εισόδου σε μηχανισμό στήριξης στην τελευταία του πράξη. Σχεδόν ενάμιση χρόνο αργότερα ο κος Σαμαράς κάνει στροφή στις (έστω και απλώς για επικοινωνιακούς λόγους στηριζόμενες) απόψεις του περί Μνημονίου και στηρίζει με κάθε κοινωνικό και εθνικό κόστος τις πολιτικές της «ολιγαρχίας». Για την ελληνική περίπτωση το ντοκιμαντέρ για τον οικονομικό δολοφόνο έχει εφαρμογή πάνω στα εν λόγω πρόσωπα;

Σ.Κ.: Κατά κάποιο τρόπο έχει. Ο οικονομικός δολοφόνος εξετάζει περιπτώσεις ηγετών στην Λατινική Αμερική σε περιόδους μεγάλης κρίσης και υπερχρέωσης των χωρών αυτών με τις «εφόδους» του ΔΝΤ που ακολούθησαν. Οι ηγέτες αυτοί είχαν υποστηρίξει προεκλογικά ότι θα αλλάξουν την πολιτική αυτή και στην πραγματικότητα αφού κέρδισαν τις εκλογές εφάρμοσαν την ίδια, ίσως και χειρότερη, πολιτική. Από αυτή την άποψη, δυστυχώς, η ιστορία επαναλαμβάνεται. Για όσους πολιτικούς έλεγαν «όχι» στον οικονομικό δολοφόνο στο να παίξουν το παιχνίδι των ξένων δ ανειστών, έστελναν τα «τσακάλια» και τους δολοφονούσαν. Στην ελληνική περίπτωση δεν έχουμε εκείνους τους πολιτικούς που έχουν τα κότσια να πουν «όχι».

Α: Συμπεραίνουμε από αυτό που λέτε ότι εφόσον δεν είδατε τα «τσακάλια», ο οικονομικός δολοφόνος έκανε τη δουλειά του...

Σ.Κ.: Κατά κάποιο τρόπο ναι.

Α: Ως αντίλογος, όμως, θα έλεγε κανείς ότι δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς.

Σ.Κ.: Και σε εκείνες τις περιπτώσεις, όπως δείχνει στο ντοκιμαντέρ, έλεγαν τα ίδια. Ότι «δεν υπάρχει άλλος δρόμος», «είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε» κλπ... Τα επιχειρήματα είναι ακριβώς τα ίδια τότε και τώρα. Τα επιχειρήματα του ότι «γίνεται πάρτι», «αρκετά το γλεντήσατε», «είστε τεμπέληδες» κ.α. έχουν χρησιμοποιηθεί ακριβώς τα ίδια στην Λατινική Αμερική τις προηγούμενες δεκαετίες.

Α: Στις εκλογές του 2012 όλο το μιντιακό κατεστημένο, από το Bloomberg και τους Financial Times Deutschland μέχρι τα κυρίαρχα ελληνικά ΜΜΕ, πολέμησαν σφοδρά την πιθανότητα εκλογής του ΣΥΡΙΖΑ. Ο λόγος, πιστεύετε, είναι ότι το «σύστημα» αιφνιδιάστηκε από την επιλογή του ελληνικού λαού να «βάλει στο παιχνίδι» κάποιον που δεν ήλεγχε ακόμη ή συνέβη κάτι άλλο; Κατά τη γνώμη σας, μετά από αυτό το γεγονός ο «οικονομικός δολοφόνος» έχει (ή θα) χτυπήσει την πόρτα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης;

Σ.Κ.: Πιστεύω ότι η αιφνιδιαστική είσοδος του ΣΥΡΙΖΑ στο πολιτικό παιχνίδι άλλαζε το πολιτικό σκηνικό. Μετέθετε το ελληνικό πρόβλημα στην Ευρώπη και αυτό θα είχε πολλαπλές επιδράσεις και σε άλλες χώρες, αλλά και θα ανάγκαζε τη Γερμανία να διαπραγματευτεί με άλλον τρόπο αντί να επιβάλλει την πολιτική της σε κυβερνήτες που έχουν πλήρως υποταχθεί στη γερμανική πολιτική και τις επιδιώξεις της. Γι' αυτό, κατά τη γνώμη μου, παρατηρήθηκε αυτή η τόσο μεγάλη αντίδραση. Από τα γράμματα των FT έως τα ελληνικά ΜΜΕ.

Σίγουρα οι οικονομικοί δολοφόνοι σε συμβολικό επίπεδο, εάν ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης γίνει κάποια στιγμή πρωθυπουργός, ίσως και προηγούμενα, να προσπαθήσουν να του επιβάλλουν τη δική τους ατζέντα ή να επιδιώξουν έναν συμβιβασμό μαζί του. Έναν συμβιβασμό που σύμφωνα με την πρακτική των οικονομικών δολοφόνων στη Λατινική Αμερική, αποτελεί στην πραγματικότητα δωροδοκία. Προφανώς δεν μπορώ να γνωρίζω εάν θα γίνει με τον ίδιο τρόπο εδώ. Σίγουρα, όμως, θα υπάρχουν προσπάθειες αφομοίωσής του από το «σύστημα». Και μιλάμε για έ� �α σύστημα τόσο σαπισμένο που πρέπει να αλλάξει. Πιστεύω ότι δεν θα κάνει αυτό το λάθος.

Α: Στο τελευταίο σας ντοκιμαντέρ «Ολιγαρχία» περιγράψατε το πώς μια χούφτα ανθρώπων ορίζει το παρόν και το μέλλον δισεκατομμυρίων ζωών. Υπάρχει όμως και η εσωτερική ολιγαρχία (επιχειρηματική και μιντιακή) την οποία το υπάρχον κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό έχει υπηρετήσει και θέσει στο «απυρόβλητο». Κατά πόσο λοιπόν μπορεί μια Κυβέρνηση να παραμείνει εκτός της σφαίρας επιρροής της; Όταν ανοίγει η πόρτα της πολιτικής, κλείνει η πόρτα της ηθικής;

Σ.Κ.: Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα για την οποιαδήποτε νέα Κυβέρνηση. Πώς, δηλαδή, θα μπορέσει να συνδυάσει τη ριζοσπαστικότητα με τον ρεαλισμό. Γιατί χρειάζονται και τα δύο. Είναι πράγματι πολύ μεγάλο το στοίχημα, αλλά από εκεί θα κριθεί αν το κόμμα που θα αναλάβει την εξουσία και ο αρχηγός του θα μπορέσουν να διατηρηθούν στην εξουσία και να αφήσουν εποχή ή θα οδηγήσουν σε κατάρρευση όχι μόνο την υπόθεση της τρέχουσας διαχείρισης της χώρας, αλλά και την υπόθεση της Αριστεράς. Εκεί παίζεται το παιχνίδι.

Για να βρει κανείς την κατάλληλη δοσολογία ριζοσπαστισμού και ρεαλισμού χρειάζεται και ωριμότητα και ψυχραιμία αλλά και θάρρος. Θέλω να ελπίζω ότι τα καταλαβαίνουν όλα αυτά και δεν θα κάνουν το μοιραίο λάθος.

Α: Το tvxs.gr έχει αποτελέσει μια όαση κειμένων που απλώνουν το σεντόνι του περιεχομένου τους πάνω από όλο το κοινωνικό φάσμα τόσο το Ελληνικό, όσο και το διεθνές. Τί μαθήματα μπορούν να πάρουν οι Κυβερνήτες της χώρας μας, αλλά και εμείς οι πολίτες από την περίπτωση της Αργεντινής; Υπάρχουν αναλογίες ή αποτελούν δύο διαφορετικές περιπτώσεις;

Σ.Κ.: Σίγουρα υπάρχουν αναλογίες με την Αργεντινή. Θα έπρεπε ήδη να είχαμε διδαχθεί από αυτές και να είχαμε αποφύγει κάποια λάθη. Για παράδειγμα, για την αναδιάρθρωση του εξωτερικού χρέους υπάρχει διεθνής εμπειρία: Όταν δηλαδή το χρέος μιας χώρας είναι δυσβάστακτο και δεν είναι διαχειρίσιμο, πρέπει να το «κουρέψεις» αμέσως. Όσο πιο γρήγορα το κάνεις, τόσο λιγότερη θα είναι η οδύνη και η τραγωδία για τον πληθυσμό. Αυτή η πείρα δεν αξιοποιήθηκε καθόλου. Έτσι και σήμερα, το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο. Επίσης, είναι γεγονός ότι η ύφεση δε ν οδηγεί πουθενά. Τα μέτρα λιτότητας οδηγούν σε μεγαλύτερη ύφεση και η ύφεση φέρνει μεγαλύτερα μέτρα λιτότητας. Είναι ένας φαύλος κύκλος στον οποίο έμπλεξε η Αργεντινή. Και τον οποίο θα έπρεπε να είχαμε αποφύγει εμείς όχι μόνο αν είχαμε μελετήσει σωστά το Αργεντίνικο παράδειγμα αλλά και εάν οι ηγέτες μας έβαζαν μπροστά το συμφέρον του λαού τους και όχι εκείνων των συμφερόντων που εξυπηρετούν και με τα οποία έχουν συμμαχήσει.

Στην Ελλάδα βλέπουμε Υπουργούς Οικονομικών που ενώ σε άλλες χώρες οι ομόλογοί τους έκαναν χρήση μιας λίστας φοροφυγάδων για να κερδίσουν δισεκατομμύρια για τη χώρα τους, εδώ αποκρύπτουν τέτοια στοιχεία την ίδια ώρα που βάζουν δυσβάστακτους φόρους στον κόσμο και του επιβάλλουν θυσίες, στο όνομα του ότι «δεν υπάρχει» άλλη λύση. Να, όμως, που υπήρχε μια άλλη διέξοδος. Σας θυμίζω ότι η Ιταλία, του Μπερλουσκόνι παρακαλώ, κέρδισε 5 δις ευρώ για τα δημόσια ταμεία από αυτήν την αξιοποίηση και εδώ, στην Ελλάδα, από τις πρώτες περικοπές που έγιναν � �ε μισθούς και συντάξεις εξοικονομήθηκε περίπου 1 δις. Αν έβγαλε η Ιταλία 5, εμείς δεν θα βγάζαμε 1 δις αποφεύγοντας τις περικοπές, την ύφεση που προκάλεσαν και όλο τον μετέπειτα κατήφορο;

Α: Σχολιάστε τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς ή των λεγόμενων «σοσιαλδημοκρατών», καθώς και στον χώρο των ανάλογων «συντηρητικών» σχηματισμών (βλ. ΑΝΕΞΕΛ ή ακόμη το χαρτί «Κ. Καραμανλής»). Ποιες πρέπει να είναι οι προϋποθέσεις για την επιτυχία τέτοιων κινήσεων;

Σ.Κ.: Οι εξελίξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας θα αργήσουν πολύ γιατί έχουν ταυτιστεί με το Μνημόνιο. Και θα καούν μαζί του.

Όσον αφορά τον χώρο των συντηρητικών σχηματισμών, πιστεύω ότι θα υπάρξει μια πορεία δημιουργίας ενός ακροδεξιού κόμματος, αλλά όχι τόσο ακραίου όσο η Χρυσή Αυγή. Σε αυτό το κόμμα δεν μπορεί να παίξει ο Καραμανλής καθώς ούτε το προφίλ του είναι τέτοιο, αλλά και γιατί είναι «καμένο χαρτί» και, εν τέλει, μάλλον ο ίδιος δεν θέλει. Αφού βαριόταν τότε, δεν βλέπω γιατί να μη βαριέται και τώρα.

Άρα, το ερώτημα που υπάρχει τώρα είναι το τι θα κάνει ο Σαμαράς. Αν ο Σαμαράς θελήσει να δημιουργήσει ένα κόμμα φιλοευρωπαϊκό, όπως του λένε κάποιοι, βάζοντας μέσα κάποια από τα απομεινάρια του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Λοβέρδος κ.α., ή αν θα θελήσει ο ίδιος να αναλάβει τη δημιουργία ενός ακροδεξιού ή πολύ συντηρητικού σχήματος, κάτι που του προτείνουν άλλοι. Μπροστά σε αυτές τις δυο προτάσεις βρίσκεται. Για αυτό κιόλας τον βλέπετε τη μια στιγμή να πηγαίνει στη Μέρκελ και την άλλη να λέει ότι ο Θεός θα μας βοηθήσει.

Βέβαια, αυτά είναι ασκήσεις επί χάρτου διότι πιστεύω ότι οι πολιτικές εξελίξεις τους ερχόμενους μήνες θα είναι πολύ γρήγορες δεδομένου ότι η οικονομία δεν ανακάμπτει και τα μέτρα αυτά θα φέρουν ακόμη μεγαλύτερη ύφεση.

Α: Κλείνοντας και με αφορμή την τελευταία εκπομπή σας «Η Ευρώπη μιλάει Γερμανικά», αναρωτιόμαστε ποια ήταν τα κίνητρα της Γερμανίας να ασκήσει εσωτερικά (στον λαό της) μια προπαγάνδα κατά την οποία τα προγράμματα διάσωσης της Ελλάδας αποτελούν «δωρεά», ενώ στην πραγματικότητα η χώρα τους έχει κερδίσει από όλο αυτό; Στην περίπτωση της Γαλλίας ή ακόμη και της Αγγλίας, οι εικόνες των αστέγων και των ουρών στα συσσίτια έπαιξαν ρόλο ώστε οι λαοί τους να αποδεχθούν μέτρα λιτότητας ώστε να αποφύγουν την ίδια τύχη.

Σ.Κ.: Γιατί με αυτόν τον τρόπο βρίσκουν έναν αποδιοπομπαίο τράγο, την Ελλάδα, για τα προβλήματα και τις κοινωνικές ανισότητες τις οποίες αντιμετωπίζουν. Και στην Γερμανία έχουν επιβληθεί μέτρα λιτότητας και μπορεί η οικονομία της να ανθεί αλλά οι πολίτες της υποφέρουν. Άρα στο «γιατί τα περνάμε όλα αυτά εμείς;» δίνουν την απάντηση «διότι οι Έλληνες είναι τεμπέληδες και τους βοηθάμε καθώς, διαφορετικά, θα κατέρρεε η Ευρώπη και το ευρώ». Ελάχιστοι λένε ότι στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για δωρεάν βοήθεια, όπως έχει σερβιριστεί στην γε� �μανική και την διεθνή κοινή γνώμη. Αλλά για δάνεια με πολύ υψηλό επιτόκιο, ιδίως στην περίπτωση του πρώτου Μνημονίου, αλλά και στόχους οι οποίοι δεν μπορούν να επιτευχθούν ενώ διαλύουν την ελληνική κοινωνία.

Πηγή: αναπνευστήρας -μηνιαίο περιοδικό

Πηγή: http://www.ramnousia.com/